التواب
التوبةُ هي الرجوع عن الذَّنب، و(التَّوَّاب) اسمٌ من أسماء الله...
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم با سوگند خوردن (مدعی) و يک شاهد، قضاوت نمود.
شرح الحديث :
حدیث مذکور نزد فقها یک اصل می باشد؛ و بیانگر این مهم است که رسول الله صلی الله علیه وسلم بر مبنای سوگند خوردن مدعی و وجود یک شاهد همراه آن، بر صحت آنچه ادعا شده قضاوت نمود. و این در صورتی است که احضار شاهد دوم میسر نباشد. و چنین قضاوتی با این مبنا، فقط در مورد قضایای مالی و مواردی در این معنا می باشد؛ در این قضاوت ابتدا باید شاهد گواهی دهد سپس مدعی سوگند یاد کند. چون در صورتی که مدعی یک شاهد بیاورد، کافی نیست هرچند جانب وی نسبت به مدعی علیه ترجیح دارد؛ زیرا در شریعت سوگند خوردن برای کسی از دو طرف دعوا مشروعیت یافته که جانب وی قوی تر باشد. دیدگاه جمهور صحابه و تابعین و ائمه ی ثلاثه مالک و شافعی و احمد همین است.